عباس قديانى

751

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

است در ظاهر اين مقام را نداشته باشد ولى كسى را روى كار آورد كه غيرمستقيم مجرى دستورات او باشد . در نتيجه به توصيه او « كلو اسفنديار » به زمامدارى سربداران نشست . محمد باقر مجلسى ملا محمد باقر مجلسى فرزند محمد تقى مجلسى از فقهاى دورهء صفويه . وى كتب مشهورى از جمله بحار الانوار ، عين الحيات ، مشكوة الانوار ، حلية المتقين ، حيات القلوب ، تحفتة الزائرين ، جلاء العيون ، حق اليقين و زاد المعاد دارد . وفات وى به‌سال 1111 ه . ق . مىباشد . علامه مجلسى محمد بن احمد نساوى محمد در حدود نسا به دنيا آمده و كاتب سلطان جلال الدين منكبرنى بوده و تا آن جوان دلير حيات داشت خدمت او را ترك نگفت . ده سال پس از رحلت جلال الدين تاريخ حيات او را به عربى به رشتهء تحرير درآورد . محمد بن ايل ارسلان ( فوت 589 ه . ق . ) پسر اتسز ، پنجمين سلطان از خوارزمشاهيان بعد از ايل‌ارسلان ، محمود كه پسر كوچكش بود به سلطنت نشست . ولى برادر بزرگش تكش زير بار نرفت و با استمداد از قراختاييان ، محمود و تركان‌خاتون مادر او را از خوارزم بيرون كرد و خود را بر تخت سلطنت جلوس نمود . محمود و مادرش به مؤيد پناه بردند ، ولى در جنگ بين تكش و مؤيد ، مؤيد مغلوب و مقتول گرديد و تركان خاتون هم كشته شد و سلطان شاه به طغان شاه پناه برد . بين تكش و محمود چند بار جنگ و صلح واقع شد تا عاقبت محمود در سال 589 ه . ق . درگذشت . محمد بن حسن مهلبى وزير معذ الدوله ديلمى كه در سال 352 ه . ق . وفات يافت . محمد بن خاوندشاه معروف به ميرخواند ، متوفى در هرات ، به سال 903 ه . ق . صاحب كتاب روضة الصفا . محمد بن زيد - داعى برادر حسن بن زيد ( داعى كبير ) كه پس از برادر به فرمانروايى نشست . آغاز كار وى در جنگ با احمد بن عبد الله خجستانى حكمران نيشابور و رافع بن هرثمه سپرى شد . احمد بن عبد الله به دست غلامان خود كشته شد و رافع را نيز محمد از طبرستان بيرون كرد . در سال 287 ه . ق . امير اسماعيل سامانى كه بر خراسان دست يافته بود سردار خود ، محمد بن هارون